xG w piłce nożnej: co to znaczy i czy pomaga w zakładach
xG (expected goals, czyli oczekiwane gole) mówi, ile goli drużyna powinna była zdobyć, biorąc pod uwagę jakość swoich strzałów. Strzał z 8 metrów ma wysokie xG, strzał z 25 metrów niskie, a ich suma daje xG drużyny w meczu. Sprawdziliśmy 14 985 meczów z 37 rozgrywek: co naprawdę wynika z tej liczby, jak często wygrywa drużyna z wyższym xG i czy xG pozwala pokonać kurs bukmachera.
Na skróty
W skrócie
- 1
xG to suma szans na gola ze wszystkich strzałów drużyny; przeciętna ma 1,42 xG na mecz, a strzał z pola karnego daje gola w 15% przypadków, spoza niego w 6%.
- 2
W 14 985 meczach drużyna z wyższym xG wygrała 49%, zremisowała 26% i przegrała 25%, a co trzeci mecz z rozstrzygnięciem wygrał zespół z niższym xG.
- 3
Skuteczność ponad xG w pierwszej połowie sezonu w około trzech czwartych znika w drugiej, a różnica xG przewiduje późniejsze punkty lepiej niż same punkty (korelacja 0,56 wobec 0,52).
- 4
Przed pojedynczym meczem kurs zamknięcia przewiduje gole dużo lepiej niż xG z ostatnich 10 meczów (korelacja 0,36 wobec 0,21).
- 5
Drużyny z największym pechem w xG wygrywały 37,3% meczów wobec 35,4% z kursu, ale po marży i 12% podatku ze 100 zł zostaje około 87 zł.
Co to jest xG
Każdy strzał dostaje liczbę od 0 do 1: szansę, że taki strzał kończy się golem. xG 0,10 znaczy, że z dziesięciu podobnych prób pada średnio jeden gol. Suma wszystkich strzałów to xG drużyny w meczu.
Przykład, na zmyślonym meczu: drużyna strzela z 8 metrów (0,20), z 13 metrów (0,14), z 20 metrów (0,08) i wykonuje rzut karny (0,76). Razem 1,18 xG. Mogła strzelić zero goli albo cztery, ale liczba mówi, że sytuacje były warte nieco ponad jednego gola.
xG opisuje jakość sytuacji, a nie to, co się stało. Dlatego jest ciekawe: gole są rzadkie i losowe, a strzałów w jednym meczu jest kilkanaście i każdy coś mówi.
Obok xG zobaczysz kilka pokrewnych skrótów:
| Skrót | Co znaczy |
|---|---|
| xGA | xG przeciwko, czyli sytuacje, na które drużyna pozwoliła rywalowi |
| npxG | xG bez rzutów karnych |
| xGD | różnica xG i xGA |
| xPts | oczekiwane punkty: ile punktów dałby mecz, gdyby wynik wynikał z xG |
| xGOT | xG po strzale, z uwzględnieniem tego, gdzie piłka leciała w świetle bramki |
| xA | oczekiwane asysty: xG strzału po podaniu zawodnika |
Ile xG daje strzał
Tak wygląda 364 tysiące strzałów z naszej bazy, bez rzutów karnych. Karny ma u nas stałe xG 0,76, a jak często karne padają i w których ligach, pokazujemy w tekście o rzucie karnym.
| Odległość od bramki | Udział strzałów | Skończyło się golem | Średnie xG |
|---|---|---|---|
| do 6 m | 1,7% | 26,8% | 0,29 |
| 6–11 m | 21,9% | 21,8% | 0,20 |
| 11–16,5 m | 28,5% | 13,7% | 0,14 |
| 16,5–22 m | 26,6% | 7,3% | 0,08 |
| 22–30 m | 15,7% | 4,9% | 0,06 |
Pominęliśmy niecałe 6% strzałów z ponad 30 metrów, bo przy nich dane o pozycji są najmniej pewne. Z pola karnego pada gol w 15,4% strzałów, spoza niego w 5,6%. Drużyna oddaje średnio 11 strzałów w meczu, z tego dwie trzecie z pola karnego, a jeden strzał jest wart średnio 0,13 xG.
Ile xG ma przeciętny mecz
Przeciętna drużyna ma 1,42 xG na mecz: gospodarze 1,53, goście 1,31. W całym meczu to 2,84 xG, przy medianie 2,76 i 2,77 gola bez samobójczych.
To pozwala ocenić pojedynczą liczbę. Mniej niż 0,5 xG zdarza się w 6,5% występów i to bardzo słaby atak, a co najmniej 2,0 xG w 18,8%. Ponad 3,0 xG ma tylko 2,8% występów.
Tak wyglądały ligi w ostatnich 12 miesiącach, do 2 listopada 2026 r.:
| Rozgrywki | Mecze | xG na mecz | Gole na mecz (bez samobójczych) |
|---|---|---|---|
| Liga Mistrzów | 197 | 3,45 | 3,10 |
| Serie A | 385 | 3,07 | 2,62 |
| Bundesliga | 297 | 2,98 | 3,28 |
| Premier League | 371 | 2,96 | 2,72 |
| LaLiga | 382 | 2,84 | 2,76 |
| Ekstraklasa | 302 | 2,78 | 2,74 |
| Ligue 1 | 295 | 2,71 | 2,75 |
Rozjazdy typu Serie A (−0,45 gola na mecz) i Bundesliga (+0,30) nie znaczą, że Włosi nie umieją strzelać, a Niemcy są genialni. Część to skuteczność i bramkarze, część to szczęście, a część sam model, który jeden wzór stosuje do wszystkich lig. Do porównań najlepiej nadaje się xG tej samej drużyny w czasie, a mniej xG dwóch lig.
Czy wyższe xG oznacza wygraną
Często, ale dużo rzadziej, niż sugeruje pomeczowa grafika. Drużyna z wyższym xG wygrała 49,1% meczów, zremisowała 25,5% i przegrała 25,4%. W meczach z rozstrzygnięciem aż 34,1% wygrał zespół z niższym xG, czyli co trzeci.
| Przewaga w xG | Mecze | Wygrana | Remis | Porażka |
|---|---|---|---|---|
| poniżej 0,25 | 3088 | 38% | 29% | 34% |
| 0,25–0,5 | 2769 | 41% | 29% | 31% |
| 0,5–1 | 4408 | 49% | 26% | 26% |
| 1–1,5 | 2573 | 58% | 23% | 19% |
| 1,5–2 | 1236 | 64% | 20% | 16% |
| 2 i więcej | 911 | 70% | 18% | 12% |
Nawet przewaga dwóch pełnych goli w xG przegrywa co ósmy mecz. A samo xG nie przekłada się na gole jeden do jednego:
| xG drużyny w meczu | Występy | Średnie xG | Gole | Strzeliła gola | Wygrana | Porażka |
|---|---|---|---|---|---|---|
| poniżej 0,5 | 1959 | 0,34 | 0,56 | 42% | 15% | 60% |
| 0,5–1 | 7183 | 0,78 | 0,94 | 62% | 26% | 47% |
| 1–1,5 | 8812 | 1,24 | 1,30 | 74% | 36% | 38% |
| 1,5–2 | 6369 | 1,73 | 1,63 | 83% | 44% | 31% |
| 2–3 | 4819 | 2,37 | 2,02 | 89% | 52% | 25% |
| 3 i więcej | 828 | 3,48 | 2,63 | 94% | 65% | 18% |
Na dole tabeli drużyny strzelają więcej, niż mówi xG, a na górze mniej. Wysokie xG częściowo się dubluje, między innymi dlatego, że dobitka po obronie bramkarza to drugi strzał w tej samej akcji, a z jednej akcji pada najwyżej jeden gol. Dlatego xG 3,5 nie znaczy trzech i pół gola, tylko około dwóch i pół.
Korelacja xG z golami tej samej drużyny w tym samym meczu wynosi 0,39 (dla samej liczby strzałów 0,31). Oznacza to, że nawet po meczu xG wyjaśnia około 15% różnic w liczbie goli. Reszta to skuteczność, bramkarze, stan meczu i zwykły przypadek.
Co xG mówi o szczęściu i pechu
Tu xG naprawdę się przydaje. Podzieliliśmy 685 sezonów drużyn z 35 rozgrywek na pierwszą i drugą połowę i sprawdziliśmy, co z pierwszej połowy najlepiej zapowiada punkty w drugiej. Korelacja 1 oznacza pewność, a 0 brak związku.
| Miara z pierwszej połowy sezonu | Korelacja z punktami w drugiej |
|---|---|
| punkty | 0,52 |
| różnica goli | 0,53 |
| różnica xG | 0,56 |
| oczekiwane punkty (xPts) | 0,56 |
| różnica goli i różnica xG, pół na pół | 0,58 |
Różnica nie jest wielka, ale kierunek jest jasny: xG mówi o przyszłości trochę więcej niż tabela, a najwięcej mówi połączenie goli i xG. Tak samo liczymy Elo ataku i obrony.
Najciekawiej widać to na drużynach, którym gole rozjechały się z xG. Podzieliliśmy je na pięć równych grup według różnicy goli minus różnica xG w pierwszej połowie sezonu:
| Grupa | Różnica goli minus różnica xG na mecz | Punkty na mecz, 1. połowa | Punkty na mecz, 2. połowa |
|---|---|---|---|
| największy pech | −0,61 | 0,96 | 1,27 |
| pech | −0,24 | 1,17 | 1,29 |
| środek | 0,00 | 1,37 | 1,38 |
| szczęście | +0,22 | 1,51 | 1,42 |
| największe szczęście | +0,60 | 1,82 | 1,52 |
Drużyny „pechowe” i „szczęśliwe” miały w pierwszej połowie niemal taką samą różnicę xG, a po przerwie ich punkty mocno się zbliżyły. Sama skuteczność w ataku utrzymuje się słabo: korelacja między połowami sezonu to 0,28, a w obronie (gole stracone ponad xG) zaledwie 0,16. Najskuteczniejsza piąta część drużyn strzelała 0,41 gola na mecz ponad xG, a po przerwie już tylko 0,10. Około trzech czwartych przewagi znika. Reszta to prawdziwa umiejętność, dobry napastnik albo bramkarz, więc nie każdy nadmiar goli jest szczęściem.
xG a kurs bukmachera
Jeśli xG przewiduje lepiej niż tabela, czy da się na tym zarobić? Kurs nie jest tu tabelą, tylko ceną, w której są już xG, składy i pieniądze zawodowych graczy. Z kursów zamknięcia 1X2 i na liczbę goli można policzyć, ile goli rynek zakłada każdej drużynie. Średnio 1,43, przy 1,42 strzelonych, więc rynek trafia prawie idealnie.
Oto jak różne dane z ostatnich 10 meczów przewidywały gole w następnym meczu, na 10 515 meczach:
| Co przewiduje gole drużyny | Korelacja z golami |
|---|---|
| jej gole z ostatnich 10 meczów | 0,18 |
| jej xG z ostatnich 10 meczów | 0,18 |
| jej gole i stracone gole rywala | 0,22 |
| jej xG i xGA rywala | 0,21 |
| kurs zamknięcia | 0,36 |
Dwa wnioski. xG z dziesięciu meczów nie bije tu zwykłych goli, a kurs jest od obu wyraźnie lepszy. Widać to też na całych meczach:
| Kurs zakłada goli w meczu | Mecze | Padło goli | xG meczu |
|---|---|---|---|
| 2,03 | 752 | 2,10 | 2,51 |
| 2,38 | 2119 | 2,42 | 2,66 |
| 2,66 | 3307 | 2,61 | 2,69 |
| 2,95 | 3472 | 2,91 | 2,86 |
| 3,22 | 2369 | 3,17 | 2,98 |
| 3,67 | 1403 | 3,66 | 3,17 |
Liczba goli jest prawie równa tej z kursu. xG jest bardziej płaskie: w meczach, które kurs wycenia na mało goli, zawyża, a w tych na dużo goli zaniża.
Czy można grać przeciw pechowi?
Najpopularniejszy pomysł to stawiać na drużynę, która ma dobre xG, a mało goli, bo „musi się odbić”. Sprawdziliśmy to na 21 030 występach. Grupy to pięć równych części według goli minus xG z ostatnich 10 meczów, a zwrot liczymy przy kursie bez marży i bez podatku, czyli lepszym, niż dostaniesz u bukmachera.
| Gole minus xG na mecz | Wygrane | Z kursu | Różnica | Zwrot ze 100 zł, bez marży i podatku |
|---|---|---|---|---|
| −0,55 | 37,3% | 35,4% | +1,9 pkt | 105,50 zł |
| −0,24 | 34,3% | 35,5% | −1,2 pkt | 93,00 zł |
| −0,04 | 35,8% | 36,7% | −0,9 pkt | 95,90 zł |
| +0,17 | 37,3% | 38,3% | −1,0 pkt | 96,60 zł |
| +0,57 | 42,2% | 42,2% | 0,0 pkt | 99,20 zł |
Największy pech daje ślad przewagi: 1,9 punktu procentowego przy błędzie około 0,7. To jednak jedna z pięciu grup, więc może być zwykłym przypadkiem. Nawet jeśli jest prawdziwa, marża około 7% (tyle mają na 1X2 LV BET, Fortuna i Superbet) i podatek 12% zamieniają 105,50 zł w około 87 zł.
Drugi test: co, gdy xG z ostatnich meczów zapowiada wyraźnie więcej goli, niż zakłada kurs? W piątej części występów z największą taką różnicą (średnio 0,48 gola) drużyny strzeliły 1,01 gola wobec 0,99 z kursu, a wygrały 21,8% meczów wobec 22,4%. Rynek się nie pomylił. Na zakładach over/under jest podobnie: w grupie, w której xG najmocniej wskazywało na gole, powyżej 2,5 gola wchodziło w 45,5% meczów wobec 44,1% z kursu, co mieści się w błędzie, a po marży i podatku znów zostaje około 86 zł ze 100 zł.
Po szerszy obraz odsyłamy do tekstu dlaczego sam model nie wystarczy. Dla gracza liczy się to, że xG jest w kursie, zanim na nie spojrzysz, tak jak wszystko inne, co jest publiczne.
Jak korzystać z xG przy zakładach
- Czytaj xG z co najmniej kilkunastu meczów. Jeden mecz to za mało: co trzeci wygrywa drużyna z niższym xG.
- Patrz na xG, gdy tabela cię dziwi. Drużyna z dobrymi punktami i słabym xG zwykle gra ponad stan, a z przeciętnymi punktami i dobrym xG poniżej. To dobry opis sytuacji, ale kurs zwykle już to wie.
- Odejmij karne. Jeden karny to aż 0,76 xG, więc mecz z karnym wygląda lepiej, niż wyglądała gra. Do tego służy npxG.
- Pamiętaj o stanie meczu. Drużyna, która prowadzi, często się cofa i oddaje rywalowi strzały, więc jej xG spada, choć mecz ma pod kontrolą.
- Porównuj xG tylko w ramach jednego źródła. Każdy serwis liczy własnym modelem, a ten sam mecz może mieć w dwóch miejscach różne xG.
- Gdy twoja ocena rozjeżdża się z kursem, zapytaj, co wie rynek. Kontuzja, rotacja czy puchar w środku tygodnia to rzeczy, których xG nie widzi. Jak to mierzyć, pokazujemy w tekście o kursie bukmacherskim i zakładach na piłkę nożną w liczbach.
Skąd te liczby
Wszystko pochodzi z naszej bazy, odczyt z 2 listopada 2026 r.: 14 985 meczów z 37 rozgrywek od października 2024 r. Kursy zamknięcia z tej samej bazy mamy dla 13 422 z nich.
xG liczymy własnym modelem ze strzałów: bierze pod uwagę miejsce i kąt strzału oraz to, co działo się na boisku tuż przed nim, a rzut karny wycenia stałym 0,76. Średnio zgadza się z golami (1,42 xG wobec 1,42 gola razem z samobójczymi), ale jest prostszy niż modele komercyjne, bo nie widzi ustawienia bramkarza i obrońców. Innym modelem wyszłyby nieco inne liczby. Pokazujemy tylko dane zbiorcze, bez pojedynczych meczów. Zwroty liczymy przy równej stawce, a nie są to wyniki naszych typów.
W skrócie
- xG to suma szans na gola ze strzałów drużyny, a nie prognoza: średnio 1,42 na mecz, a 2,0 to już bardzo dobry wynik.
- Drużyna z wyższym xG wygrywa 49% meczów, a co trzeci mecz z rozstrzygnięciem wygrywa ta z niższym.
- Najlepsze zastosowanie to wykrywanie szczęścia i pecha: około trzech czwartych skuteczności ponad xG znika w następnej połowie sezonu.
- Przed pojedynczym meczem kurs zamknięcia przewiduje gole dużo lepiej niż xG z ostatnich 10 meczów.
- Gra przeciw pechowi po marży i podatku zostawia około 87 zł ze 100 zł, więc xG służy do rozumienia gry, a nie jako gotowy system.
FAQ
xG, czyli expected goals, to oczekiwane gole: suma szans na gola ze wszystkich strzałów drużyny. Strzał z xG 0,10 kończy się golem średnio raz na dziesięć prób, a suma mówi, ile goli były warte sytuacje w meczu.
Że sytuacje drużyny były warte półtora gola. Przeciętna drużyna ma 1,42 xG na mecz, więc to wynik nieco lepszy od średniej. Przy xG od 1,5 do 2 drużyny strzelały średnio 1,63 gola i wygrywały 44% meczów.
Średnia to około 1,4 na drużynę. Co najmniej 2,0 xG osiąga 18,8% występów, a ponad 3,0 tylko 2,8%. Mniej niż 0,5 xG zdarza się w 6,5% występów i oznacza bardzo słaby atak.
xGA to xG przeciwko, czyli suma szans na gola, na które drużyna pozwoliła rywalowi. Mówi o obronie tak, jak xG o ataku, a różnica obu liczb (xGD) jest najlepszym krótkim opisem gry drużyny.
xGOT to xG po strzale. Zwykłe xG ocenia sytuację przed uderzeniem, a xGOT dodaje to, gdzie piłka leciała w świetle bramki, więc lepiej mówi o pracy bramkarza. Liczy się je tylko dla strzałów celnych.
Nie. W 14 985 meczach wygrała 49%, zremisowała 26% i przegrała 25%. Nawet przy przewadze co najmniej 2 xG przegrała 12% meczów.
Słabo, jeśli mowa o jednym meczu. xG z ostatnich 10 meczów ma z liczbą goli korelację około 0,2, a kurs zamknięcia 0,36. Lepiej działa na dłuższym dystansie: różnica xG z pierwszej połowy sezonu ma z punktami w drugiej korelację 0,56.
Pomaga zrozumieć grę, ale sam nie pokonuje kursu, bo rynek zna xG. Drużyny z największym pechem wygrywały 37,3% meczów wobec 35,4% z kursu, ale po marży i podatku ze 100 zł zostawało około 87 zł.
Tak, zwykle jako około 0,76 xG za karny. Dlatego obok xG podaje się npxG, czyli xG bez karnych, które lepiej opisuje grę z akcji.
Bo każdy liczy własnym modelem i na innych danych. Jedne widzą ustawienie bramkarza i obrońców oraz to, czy strzał był głową, a inne nie. Liczby z różnych źródeł lepiej ze sobą nie porównywać.
Nie pokazujemy xG pojedynczych meczów. Średnie z ostatnich 10 meczów widać w typach xG, czyli przy meczach, w których xG mówi co innego niż kurs, a xG wchodzi też do naszych ocen ataku i obrony drużyn razem z golami, pół na pół.
Reklama · 18+ · LV BET ma zezwolenie Ministra Finansów na urządzanie zakładów wzajemnych. Udział w nielegalnych grach hazardowych jest karany. Hazard wiąże się z ryzykiem uzależnienia i utraty pieniędzy.