Przejdź do treści
Statystyka i modele

xG w piłce nożnej: co to znaczy i czy pomaga w zakładach

Redakcja Typ.pl
Opublikowano 13 min czytania

xG (expected goals, czyli oczekiwane gole) mówi, ile goli drużyna powinna była zdobyć, biorąc pod uwagę jakość swoich strzałów. Strzał z 8 metrów ma wysokie xG, strzał z 25 metrów niskie, a ich suma daje xG drużyny w meczu. Sprawdziliśmy 14 985 meczów z 37 rozgrywek: co naprawdę wynika z tej liczby, jak często wygrywa drużyna z wyższym xG i czy xG pozwala pokonać kurs bukmachera.

W skrócie

  1. 1

    xG to suma szans na gola ze wszystkich strzałów drużyny; przeciętna ma 1,42 xG na mecz, a strzał z pola karnego daje gola w 15% przypadków, spoza niego w 6%.

  2. 2

    W 14 985 meczach drużyna z wyższym xG wygrała 49%, zremisowała 26% i przegrała 25%, a co trzeci mecz z rozstrzygnięciem wygrał zespół z niższym xG.

  3. 3

    Skuteczność ponad xG w pierwszej połowie sezonu w około trzech czwartych znika w drugiej, a różnica xG przewiduje późniejsze punkty lepiej niż same punkty (korelacja 0,56 wobec 0,52).

  4. 4

    Przed pojedynczym meczem kurs zamknięcia przewiduje gole dużo lepiej niż xG z ostatnich 10 meczów (korelacja 0,36 wobec 0,21).

  5. 5

    Drużyny z największym pechem w xG wygrywały 37,3% meczów wobec 35,4% z kursu, ale po marży i 12% podatku ze 100 zł zostaje około 87 zł.

Co to jest xG

Każdy strzał dostaje liczbę od 0 do 1: szansę, że taki strzał kończy się golem. xG 0,10 znaczy, że z dziesięciu podobnych prób pada średnio jeden gol. Suma wszystkich strzałów to xG drużyny w meczu.

Przykład, na zmyślonym meczu: drużyna strzela z 8 metrów (0,20), z 13 metrów (0,14), z 20 metrów (0,08) i wykonuje rzut karny (0,76). Razem 1,18 xG. Mogła strzelić zero goli albo cztery, ale liczba mówi, że sytuacje były warte nieco ponad jednego gola.

xG opisuje jakość sytuacji, a nie to, co się stało. Dlatego jest ciekawe: gole są rzadkie i losowe, a strzałów w jednym meczu jest kilkanaście i każdy coś mówi.

Obok xG zobaczysz kilka pokrewnych skrótów:

SkrótCo znaczy
xGAxG przeciwko, czyli sytuacje, na które drużyna pozwoliła rywalowi
npxGxG bez rzutów karnych
xGDróżnica xG i xGA
xPtsoczekiwane punkty: ile punktów dałby mecz, gdyby wynik wynikał z xG
xGOTxG po strzale, z uwzględnieniem tego, gdzie piłka leciała w świetle bramki
xAoczekiwane asysty: xG strzału po podaniu zawodnika

Ile xG daje strzał

Tak wygląda 364 tysiące strzałów z naszej bazy, bez rzutów karnych. Karny ma u nas stałe xG 0,76, a jak często karne padają i w których ligach, pokazujemy w tekście o rzucie karnym.

Odległość od bramkiUdział strzałówSkończyło się golemŚrednie xG
do 6 m1,7%26,8%0,29
6–11 m21,9%21,8%0,20
11–16,5 m28,5%13,7%0,14
16,5–22 m26,6%7,3%0,08
22–30 m15,7%4,9%0,06

Pominęliśmy niecałe 6% strzałów z ponad 30 metrów, bo przy nich dane o pozycji są najmniej pewne. Z pola karnego pada gol w 15,4% strzałów, spoza niego w 5,6%. Drużyna oddaje średnio 11 strzałów w meczu, z tego dwie trzecie z pola karnego, a jeden strzał jest wart średnio 0,13 xG.

Ile xG ma przeciętny mecz

Przeciętna drużyna ma 1,42 xG na mecz: gospodarze 1,53, goście 1,31. W całym meczu to 2,84 xG, przy medianie 2,76 i 2,77 gola bez samobójczych.

To pozwala ocenić pojedynczą liczbę. Mniej niż 0,5 xG zdarza się w 6,5% występów i to bardzo słaby atak, a co najmniej 2,0 xG w 18,8%. Ponad 3,0 xG ma tylko 2,8% występów.

Tak wyglądały ligi w ostatnich 12 miesiącach, do 2 listopada 2026 r.:

RozgrywkiMeczexG na meczGole na mecz (bez samobójczych)
Liga Mistrzów1973,453,10
Serie A3853,072,62
Bundesliga2972,983,28
Premier League3712,962,72
LaLiga3822,842,76
Ekstraklasa3022,782,74
Ligue 12952,712,75

Rozjazdy typu Serie A (−0,45 gola na mecz) i Bundesliga (+0,30) nie znaczą, że Włosi nie umieją strzelać, a Niemcy są genialni. Część to skuteczność i bramkarze, część to szczęście, a część sam model, który jeden wzór stosuje do wszystkich lig. Do porównań najlepiej nadaje się xG tej samej drużyny w czasie, a mniej xG dwóch lig.

Czy wyższe xG oznacza wygraną

Często, ale dużo rzadziej, niż sugeruje pomeczowa grafika. Drużyna z wyższym xG wygrała 49,1% meczów, zremisowała 25,5% i przegrała 25,4%. W meczach z rozstrzygnięciem aż 34,1% wygrał zespół z niższym xG, czyli co trzeci.

Przewaga w xGMeczeWygranaRemisPorażka
poniżej 0,25308838%29%34%
0,25–0,5276941%29%31%
0,5–1440849%26%26%
1–1,5257358%23%19%
1,5–2123664%20%16%
2 i więcej91170%18%12%

Nawet przewaga dwóch pełnych goli w xG przegrywa co ósmy mecz. A samo xG nie przekłada się na gole jeden do jednego:

xG drużyny w meczuWystępyŚrednie xGGoleStrzeliła golaWygranaPorażka
poniżej 0,519590,340,5642%15%60%
0,5–171830,780,9462%26%47%
1–1,588121,241,3074%36%38%
1,5–263691,731,6383%44%31%
2–348192,372,0289%52%25%
3 i więcej8283,482,6394%65%18%

Na dole tabeli drużyny strzelają więcej, niż mówi xG, a na górze mniej. Wysokie xG częściowo się dubluje, między innymi dlatego, że dobitka po obronie bramkarza to drugi strzał w tej samej akcji, a z jednej akcji pada najwyżej jeden gol. Dlatego xG 3,5 nie znaczy trzech i pół gola, tylko około dwóch i pół.

Korelacja xG z golami tej samej drużyny w tym samym meczu wynosi 0,39 (dla samej liczby strzałów 0,31). Oznacza to, że nawet po meczu xG wyjaśnia około 15% różnic w liczbie goli. Reszta to skuteczność, bramkarze, stan meczu i zwykły przypadek.

Co xG mówi o szczęściu i pechu

Tu xG naprawdę się przydaje. Podzieliliśmy 685 sezonów drużyn z 35 rozgrywek na pierwszą i drugą połowę i sprawdziliśmy, co z pierwszej połowy najlepiej zapowiada punkty w drugiej. Korelacja 1 oznacza pewność, a 0 brak związku.

Miara z pierwszej połowy sezonuKorelacja z punktami w drugiej
punkty0,52
różnica goli0,53
różnica xG0,56
oczekiwane punkty (xPts)0,56
różnica goli i różnica xG, pół na pół0,58

Różnica nie jest wielka, ale kierunek jest jasny: xG mówi o przyszłości trochę więcej niż tabela, a najwięcej mówi połączenie goli i xG. Tak samo liczymy Elo ataku i obrony.

Najciekawiej widać to na drużynach, którym gole rozjechały się z xG. Podzieliliśmy je na pięć równych grup według różnicy goli minus różnica xG w pierwszej połowie sezonu:

GrupaRóżnica goli minus różnica xG na meczPunkty na mecz, 1. połowaPunkty na mecz, 2. połowa
największy pech−0,610,961,27
pech−0,241,171,29
środek0,001,371,38
szczęście+0,221,511,42
największe szczęście+0,601,821,52

Drużyny „pechowe” i „szczęśliwe” miały w pierwszej połowie niemal taką samą różnicę xG, a po przerwie ich punkty mocno się zbliżyły. Sama skuteczność w ataku utrzymuje się słabo: korelacja między połowami sezonu to 0,28, a w obronie (gole stracone ponad xG) zaledwie 0,16. Najskuteczniejsza piąta część drużyn strzelała 0,41 gola na mecz ponad xG, a po przerwie już tylko 0,10. Około trzech czwartych przewagi znika. Reszta to prawdziwa umiejętność, dobry napastnik albo bramkarz, więc nie każdy nadmiar goli jest szczęściem.

xG a kurs bukmachera

Jeśli xG przewiduje lepiej niż tabela, czy da się na tym zarobić? Kurs nie jest tu tabelą, tylko ceną, w której są już xG, składy i pieniądze zawodowych graczy. Z kursów zamknięcia 1X2 i na liczbę goli można policzyć, ile goli rynek zakłada każdej drużynie. Średnio 1,43, przy 1,42 strzelonych, więc rynek trafia prawie idealnie.

Oto jak różne dane z ostatnich 10 meczów przewidywały gole w następnym meczu, na 10 515 meczach:

Co przewiduje gole drużynyKorelacja z golami
jej gole z ostatnich 10 meczów0,18
jej xG z ostatnich 10 meczów0,18
jej gole i stracone gole rywala0,22
jej xG i xGA rywala0,21
kurs zamknięcia0,36

Dwa wnioski. xG z dziesięciu meczów nie bije tu zwykłych goli, a kurs jest od obu wyraźnie lepszy. Widać to też na całych meczach:

Kurs zakłada goli w meczuMeczePadło golixG meczu
2,037522,102,51
2,3821192,422,66
2,6633072,612,69
2,9534722,912,86
3,2223693,172,98
3,6714033,663,17

Liczba goli jest prawie równa tej z kursu. xG jest bardziej płaskie: w meczach, które kurs wycenia na mało goli, zawyża, a w tych na dużo goli zaniża.

Czy można grać przeciw pechowi?

Najpopularniejszy pomysł to stawiać na drużynę, która ma dobre xG, a mało goli, bo „musi się odbić”. Sprawdziliśmy to na 21 030 występach. Grupy to pięć równych części według goli minus xG z ostatnich 10 meczów, a zwrot liczymy przy kursie bez marży i bez podatku, czyli lepszym, niż dostaniesz u bukmachera.

Gole minus xG na meczWygraneZ kursuRóżnicaZwrot ze 100 zł, bez marży i podatku
−0,5537,3%35,4%+1,9 pkt105,50 zł
−0,2434,3%35,5%−1,2 pkt93,00 zł
−0,0435,8%36,7%−0,9 pkt95,90 zł
+0,1737,3%38,3%−1,0 pkt96,60 zł
+0,5742,2%42,2%0,0 pkt99,20 zł

Największy pech daje ślad przewagi: 1,9 punktu procentowego przy błędzie około 0,7. To jednak jedna z pięciu grup, więc może być zwykłym przypadkiem. Nawet jeśli jest prawdziwa, marża około 7% (tyle mają na 1X2 LV BET, Fortuna i Superbet) i podatek 12% zamieniają 105,50 zł w około 87 zł.

Drugi test: co, gdy xG z ostatnich meczów zapowiada wyraźnie więcej goli, niż zakłada kurs? W piątej części występów z największą taką różnicą (średnio 0,48 gola) drużyny strzeliły 1,01 gola wobec 0,99 z kursu, a wygrały 21,8% meczów wobec 22,4%. Rynek się nie pomylił. Na zakładach over/under jest podobnie: w grupie, w której xG najmocniej wskazywało na gole, powyżej 2,5 gola wchodziło w 45,5% meczów wobec 44,1% z kursu, co mieści się w błędzie, a po marży i podatku znów zostaje około 86 zł ze 100 zł.

Po szerszy obraz odsyłamy do tekstu dlaczego sam model nie wystarczy. Dla gracza liczy się to, że xG jest w kursie, zanim na nie spojrzysz, tak jak wszystko inne, co jest publiczne.

Jak korzystać z xG przy zakładach

  • Czytaj xG z co najmniej kilkunastu meczów. Jeden mecz to za mało: co trzeci wygrywa drużyna z niższym xG.
  • Patrz na xG, gdy tabela cię dziwi. Drużyna z dobrymi punktami i słabym xG zwykle gra ponad stan, a z przeciętnymi punktami i dobrym xG poniżej. To dobry opis sytuacji, ale kurs zwykle już to wie.
  • Odejmij karne. Jeden karny to aż 0,76 xG, więc mecz z karnym wygląda lepiej, niż wyglądała gra. Do tego służy npxG.
  • Pamiętaj o stanie meczu. Drużyna, która prowadzi, często się cofa i oddaje rywalowi strzały, więc jej xG spada, choć mecz ma pod kontrolą.
  • Porównuj xG tylko w ramach jednego źródła. Każdy serwis liczy własnym modelem, a ten sam mecz może mieć w dwóch miejscach różne xG.
  • Gdy twoja ocena rozjeżdża się z kursem, zapytaj, co wie rynek. Kontuzja, rotacja czy puchar w środku tygodnia to rzeczy, których xG nie widzi. Jak to mierzyć, pokazujemy w tekście o kursie bukmacherskim i zakładach na piłkę nożną w liczbach.

Skąd te liczby

Wszystko pochodzi z naszej bazy, odczyt z 2 listopada 2026 r.: 14 985 meczów z 37 rozgrywek od października 2024 r. Kursy zamknięcia z tej samej bazy mamy dla 13 422 z nich.

xG liczymy własnym modelem ze strzałów: bierze pod uwagę miejsce i kąt strzału oraz to, co działo się na boisku tuż przed nim, a rzut karny wycenia stałym 0,76. Średnio zgadza się z golami (1,42 xG wobec 1,42 gola razem z samobójczymi), ale jest prostszy niż modele komercyjne, bo nie widzi ustawienia bramkarza i obrońców. Innym modelem wyszłyby nieco inne liczby. Pokazujemy tylko dane zbiorcze, bez pojedynczych meczów. Zwroty liczymy przy równej stawce, a nie są to wyniki naszych typów.

W skrócie

  • xG to suma szans na gola ze strzałów drużyny, a nie prognoza: średnio 1,42 na mecz, a 2,0 to już bardzo dobry wynik.
  • Drużyna z wyższym xG wygrywa 49% meczów, a co trzeci mecz z rozstrzygnięciem wygrywa ta z niższym.
  • Najlepsze zastosowanie to wykrywanie szczęścia i pecha: około trzech czwartych skuteczności ponad xG znika w następnej połowie sezonu.
  • Przed pojedynczym meczem kurs zamknięcia przewiduje gole dużo lepiej niż xG z ostatnich 10 meczów.
  • Gra przeciw pechowi po marży i podatku zostawia około 87 zł ze 100 zł, więc xG służy do rozumienia gry, a nie jako gotowy system.

FAQ

Reklama · 18+ · LV BET ma zezwolenie Ministra Finansów na urządzanie zakładów wzajemnych. Udział w nielegalnych grach hazardowych jest karany. Hazard wiąże się z ryzykiem uzależnienia i utraty pieniędzy.